Bảng và hình phục vụ hai mục đích khác nhau: bảng để người đọc tra con số chính xác, hình để họ thấy mẫu hình.
Dùng nhầm loại là lãng phí — một bảng ba mươi dòng không ai thấy được xu hướng, một hình cho ba con số thì thừa.
Chọn loại
- Bảng: khi con số cụ thể quan trọng, khi so nhiều chỉ số cùng lúc.
- Hình: khi hình dạng, xu hướng hoặc phân bố là điều cần thấy.
- Chữ: khi chỉ có hai hoặc ba con số.
Đừng lặp lại
- Không nêu cùng dữ liệu ở cả bảng và hình.
- Không nhắc lại mọi con số của bảng trong phần chữ.
- Chữ nên nêu mẫu hình và chỉ tới bảng: xu hướng tăng rõ ở nhóm A.
Bảng dễ đọc
- Đơn vị ghi ở tiêu đề cột, không lặp trong từng ô.
- Số chữ số thập phân nhất quán và hợp lý.
- Sắp hàng theo thứ tự có nghĩa, không theo thứ tự nhập liệu.
- Càng ít đường kẻ càng dễ đọc.
Chú thích đứng độc lập
- Người đọc phải hiểu bảng hình mà không cần đọc thân bài.
- Ghi cỡ mẫu, đơn vị, ý nghĩa ký hiệu và viết tắt.
- Nhiều người đọc lướt qua hình bảng trước khi đọc chữ.
Số lượng
- Chỉ đưa cái phục vụ thông điệp chính.
- Phần còn lại để phụ lục.
- Bài nhiều bảng hình quá làm loãng phát hiện quan trọng nhất.
Một điều đáng nhớ
Phần chữ nên nêu mẫu hình và chỉ tới bảng, không đọc lại bảng.
Nếu người đọc có thể lấy được cùng thông tin đó từ bảng, thì đoạn văn của bạn không làm việc gì — và chỗ đó lẽ ra dùng để nói điều mà bảng không nói được.
Câu hỏi thường gặp
Bảng và hình khác nhau thế nào?
Bảng để người đọc tra con số chính xác, hình để họ thấy mẫu hình — dùng nhầm loại là lãng phí cả hai.
Khi nào dùng chữ?
Khi chỉ có hai hoặc ba con số — không cần bảng cũng không cần hình.
Có được lặp dữ liệu không?
Không nêu cùng dữ liệu ở cả bảng và hình, và không nhắc lại mọi con số của bảng trong phần chữ.
Bảng dễ đọc cần gì?
Đơn vị ghi ở tiêu đề cột, số chữ số thập phân nhất quán, sắp hàng theo thứ tự có nghĩa, và càng ít đường kẻ càng tốt.
Chú thích cần gì?
Đủ để hiểu bảng hình mà không cần đọc thân bài: cỡ mẫu, đơn vị, ý nghĩa ký hiệu và viết tắt.
